flaga polski

Historia Placu św. Józefa.

Znajduje się w północno-wschodniej części miasta lokacyjnego i stanowi – obok Głównego Rynku – najbardziej reprezentacyjny plac miejski. Łączy się z Placem św. Jana Pawła II, a prowadzą do niego trzy ulice: Kolegialna, Marjańska i A. Chodyńskiego.

Wytyczony został w 1818 r. po rozebraniu zabudowań mieszkalno-gospodarczych kanoników kaliskiej kapituły kolegiackiej, które uległy znacznym zniszczeniom podczas wielkiego pożaru miasta, który miał miejsce w 1792 roku.

Początkowo nosił nazwę Nowego Rynku, a obecną otrzymał w 1875 roku.

W 1841 r. po środku tego placu zbudowany został żeliwny pomnik, w kształcie wysokiej iglicy (według projektu Jana Gaya), upamiętniający dwukrotne spotkanie w Kaliszu króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III z carami rosyjskimi – Aleksandrem I w 1813 r. i Mikołajem I w 1835 roku. W 1876 r. wokół tego pomnika urządzono skwer nazwany Skwerem Eugeniusza, na cześć księcia Leuchtenburskiego, członka rodziny carskiej i dowódcy pułku huzarów stacjonującego wówczas w mieście. Został on usunięty w 1928 roku. Osiem lat później – w 1936 r. – odsłonięto na nim pomnik ku czci żołnierzy 29 pułku Strzelców Kaniowskich poległych w wojnie polsko-bolszewickiej z lat 1919-1920, który zniszczyli okupanci hitlerowscy w latach II wojny światowej. Od 1967 r. znajdowała się tam fontanna, a obecnie stoi pomnik św. Jana Pawła II (według projektu Jana Kucza) upamiętniający pobyt Ojca Świętego w Kaliszu w 1997 r., wzniesiony w drugą rocznicę papieskiej wizytę.

Do najważniejszych obiektów znajdujących się przy tym Placu należy gotycki kościół kolegiacki pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z barokową wieżą (obecnie bazylika mniejsza i Sanktuarium św. Józefa) oraz kompleks zabudowań pojezuickich wzniesionych pod koniec XVI w. i rozbudowanych w XVII w. (dzisiaj znajdują się w nim różne instytucje państwowe i samorządowe), a dawniej – w latach 1877-1926 – stała na jego skraju cerkiew prawosławna pw. śś. Piotra i Pawła.

Zabudowa mieszkalna stojąca wokół tego Placu została prawie całkowicie zniszczona na początku I wojny światowej, a obecną wzniesiono głównie w okresie międzywojennym.

United Kingdom

It is situated in the north-east part of the town of the chartered town and constitutes, together with Główny Rynek [Main Market Square], the finest square in the town. It is joined with Jan Paweł II Square [John Paul the 2nd Square]. Three streets come to the square, namely Kolegialna, Marjańska and A. Chodyński ones.

The square came about in 1818 when residential and non-residential buildings owned by the canons of the Kalisz collegiate chapter house were dismantled. They needed to be removed since they were significantly damaged by the 1792 fire of the town.

 At the beginning the square was called Nowy Rynek [New Market Square]. Its present name came into being in 1875.

In 1841 a cast-iron monument in the shape of a spire was erected in the middle of the square It was designed by Jan Gay to commemorate the fact that the Prussian king Frederick William III met two tsars of Russia in Kalisz; the tsar Alexander I in 1813 and the tsar Nicolas I in 1835.

In 1876 a square was set up around the monument called Skwer Eugieniusza [Eugene Square]. The name was given to honour the Duke of Leuchtenberg, the member of the tsar family and the commander of the hussar regiment that stationed in Kalisz. The monument was removed in 1928. Eight years later, in 1936, a monument was erected to honour the soldiers of the 29th Pułk Strzelców Kaniowskich [29 Kaniowski Gunner Regiment] who died in the Polish-Soviet War 1919-1921. The monument was destroyed by the Nazi at the time of the Second World War. Since 1967 there was a fountain in the square and then a monument dedicated to John Paul the 2nd designed by Jan Kucz. The monument was erected on the second anniversary of the papal visit to Kalisz to commemorate it.

There are some important buildings in the square. One of them is a gothic collegiate church under the invocation of the Assumption of the Holy Mary (now the Minor Basilica and the Sanctuary of Saint Joseph) with a baroque steeple We will also find there a complex of post-Jesuit buildings erected at the end of the 16th century and expanded in the 17th century. At present the buildings house numerous self-government and state institutions. In the years 1877-1926 an Orthodox church under the invocation of the Saint Peter and Paul stood at the edge of the square.

Tenement houses standing around the square were nearly completely destroyed at the beginning of the Great War; the present buildings are dated to the inter-war period.

 

pl jozefa XIX wiek 1  pl jozefa XIX wiek 2  pl jozefa 1914 1918 1 

pl jozefa 8  pl jozefa 5  pl jozefa 6pl jozefa 7

 Zdjęcia ze strony Wirtualnego Muzeum Fotografii Kalisza www.wmf.kalisz.pl

flaga polski

Historia Alei Wolności.

Prowadzi od ul. Śródmiejskiej do Placu W. Bogusławskiego, na którym znajduje się gmach kaliskiego teatru. Jest jedną z najbardziej reprezentacyjnych ulic miasta oraz należy do jego najważniejszych arterii komunikacyjnych.

Wytyczono ją w 1800 r. wzdłuż płynącego obok głównego koryta rzeki Prosny, na podmokłym terenie zwanym Rembowszczyzną, na którym znajdowały się ogrody, łąki i pastwiska. W celu osuszenia tego terenu nowo wytyczoną ulicę obsadzono dwoma rzędami topoli, które później zastąpiły kasztanowce. Wymarzły one na przełomie 1928 i 1929 roku i w ich miejsce posadzono lipy. Dawniej ulica ta – biorąca swój początek w pobliżu Mostu Kamiennego – była nieco dłuższa, bowiem dochodziła do dzisiejszej ul. Częstochowskiej, gdzie w latach 30. XIX w. zbudowana została Rogatka Rypinkowska. Skrócono ją dopiero niedawno, w 1979 r., wyodrębniając z jej końcowego odcinka Plac Wojciecha Bogusławskiego.

Jej nazwa zmieniała się kilkakrotnie. Najpierw nazwano ją – na cześć władcy Królestwa Prus – Aleją Fryderyka Wilhelma, a później nosiła imię jego żony – Luizy. W 1807 r. otrzymała nazwę Alei Józefiny (małżonki Napoleona), która przetrwała do 1934 r., kiedy nadano jej imię Aleksandry Piłsudskiej. W 1945 r. określona została mianem ul. Józefa Stalina, a swoją obecną nazwę nosi od 1958 roku.

Na początku XIX w. połączono ją drewnianym mostem zbudowanym na głównym korycie rzeki Prosny z ul. Sukienniczą (dzisiaj w jego miejscu znajduje się most żelazny zwany Trybunalskim), a na początku lat 30. XIX w. postawiono most prowadzący z Alei do Parku Miejskiego, który z uwagi na znajdujący się obok gmach teatru nazwano Teatralnym.

Zabudowa Alei pochodzi w większości z lat 1900-1935, a najbardziej okazałą budowlę stanowi gmach Trybunału (dzisiejszy Sąd Okręgowy), zbudowany w latach 1821-1824.

United Kingdom

It runs from Śródmiejska Street to Plac W. Bogusławskiego [W. Bogusławski Square]. Plac W. Bogusławskiego is famous for the edifice of the Kalisz theatre. It is one of the finest streets of the town and its one of the most important communication thoroughfares.

The street was laid out in 1800, along the main bed of the Prosna River on the land called Rembowszczyzna. It was the area of gardens, pastures and meadows. As the ground was muddy, two rows of poplar tree were planted along the street to drain it. The poplars were replaced by chestnut trees. In 1928 they were destroyed by frost and were succeeded by lindens. Once the street, which starts at the Most Kamienny [the Stone Bridge], was longer; it reached today’s Częstochowska Street where in the thirties of the 20th century Rogatka Rypinkowska [Rypinkowska Tollgate]was built. The street was shortened not a long time ago, in 1979 so as to create a new square, Plac W. Bogusławskiego [W.Bogusławski Square].

The street changed its name several times. At first it was given the name of the Prussian king Frederick William to honour him. Then it was named after his wife, Luiza. In 1807 it had a name of Józefina,(Napoleon’s wife) until 1934 when it was named after Aleksandra Piłsudska, and in 1945 after Józef Stalin. The present name exists since 1958.

At the beginning of the 19th century a wooden bridge over the main bed of the Prosna River joined Sukiennicza Street and Aleja Wolnoścj. Now, there is a an iron bridge over the Prosna River called Trybunalski [the Court Bridge, named after the neighbouring court building; translator’s note].At the beginning of the thirties a new bridge was built that led to Park Miejski [Town Park]. It is called Teatralny [the Theatre Bridge] as it is situated just at the theatre building. Most of the buildings in the street were erected in the years 1900-1935. The finest edifice of the street is Trybunał [the court building, today County Court] built in the years 1821-1824.

al Wolnosci 3  al Wolnosci 5  al Wolnosci 1

al Wolnosci 4  al Wolnosci 2  al Wolnosci 6

al Wolnosci 7

 Zdjęcia ze strony Wirtualnego Muzeum Fotografii Kalisza www.wmf.kalisz.pl

flaga polski

Historia Ulicy Piekarskiej.

Wytyczona została w drugiej połowie XIII w. podczas rozplanowywania przestrzennego miasta założonego w 1257 r. przez księcia wielkopolskiego Bolesława Pobożnego i od chwili powstania aż do dnia dzisiejszego nosi swoją pierwotną nazwę.

Wychodzi ze środka południowej pierzei Głównego Rynku, przecina ul. Sukienniczą i dochodzi do styku dzisiejszych ulic: Kazimierzowskiej i Kadeckiej, gdzie dawniej biegł mur obronny i mieściły się browary, a od dwudziestolecia międzywojennego znajduje się przejście do Parku Miejskiego. Liczy 180 m długości.

Po prawej stronie tej ulicy – na jej odcinku rozciągającym się między Głównym Rynkiem i ul. Sukienniczą – zbudowana została w 1595 r. duża bursa jezuicka. Przeznaczona ona była dla stu uczniów kolegium prowadzonego przez jezuitów, sprowadzonych do Kalisza pod koniec XVI wieku. Od nazwiska jej fundatora – prymasa Stanisława Karnkowskiego – zwano ją „Bursą Karnkowskiego” (Bura Carncoviana). Funkcjonowała ona do czasu kasaty zakonu jezuitów i likwidacji ich kaliskiego kolegium w 1773 roku. W późniejszym czasie w dawnej bursie mieściła się szkoła powszechna, a potem przebudowano ją na potrzeby mieszkaniowe. Od 1872 r. na parterze tego budynku znajdowała się popularna wśród kaliszan „Cafe Restaurant” z ogródkiem letnim usytuowanym na placu ratuszowym.

Zabudowa tej ulicy zniszczona została prawie całkowicie przez wojska pruskie na początku I wojny światowej.

U zbiegu tej ulicy z ul. Kazimierzowską w latach 1917-1919 zbudowany został – na miejscu budynku Stowarzyszenia Rzemieślników Chrześcijańskich zniszczonego w sierpniu 1914 r. – gmach Domu Rzemiosł (rozbudowany w latach 50. XX w.), w którym 15 maja 1921 r. gościł Marszałek Józef Piłsudski, obecny wówczas w Kaliszu na uroczystościach wręczenia sztandaru 29 pułkowi Strzelców Kaniowskich.

United Kingdom

It came about in the second half of the 13th century at the time of space planning the chartered town founded in 1257 by the prince Boleslaus the Pious. Since the very beginning it is called Piekarska.

It starts in the middle of the southern frontage of Główny Rynek, intersects Sukiennicz Street and touches today’s Kazimierzowska and Kadecka Streets at the point where earlier the town walls and breweries existed. Now, the entrance to the town park is situated there. The street is 180 m long.

At the end of the 16th century the Jesuit order was brought to Kalisz. In 1595 a big school boarding Jesuit house founded by the primate Stanisław Karnkowski was built on the right side of the street in the part between Główny Rynek and Sukiennicza Street. One hundred students of the Jesuit College lived there. The boarding house bore the name of its founder. It was called Bursa Karnkowskiego [Bura Carncoviana].

The school boarding house functioned until the Jesuit Order was dismantled and the college liquidated in 1773. Later in the time the former boarding house was given to a primary school and finally, after redecorating, it became a tenement house. Since 1872 the ground floor of the building housed “Café Restaurant” The restaurant with a small summer garden situated in the town hall square was very popular among the citizens of Kalisz.

The tenement houses of the street were nearly completely destroyed by the Prussian army at the beginning of the Great War.

There was an edifice erected for the Stowarzyszenia Rzemieślników Chrześcijańskich [the Christian Craftsmen’s Society] in the place where Piekarska Street joins with Kazimierzowska Street. It was destroyed in August 1914. In the years 1917-1919 Dom Rzemiosł [Crafts House] was built in the place of the former building (expanded in the fifties of the 20th century). Marshal Józef Piłsudski visited the place on May 15, 1921 when he came to Kalisz to hand over a flag to the 29th Pułk Strzelców Kaniowskich. [29th Kaniowski Gunner Regiment].

piekarska  Piekarska

Zdjęcia ze strony Wirtualnego Muzeum Fotografii Kalisza www.wmf.kalisz.pl

Zdjęcie pochodzi z Wydawnictwa Jan Truszkowski i S-ka autor: W. Kurek.

flaga polski

Historia Ulicy Rzeźniczej.

Wytyczona została w drugiej połowie XIII w. i należy do najstarszych ulic lokacyjnego Kalisza założonego przez księcia Bolesława Pobożnego. Wybiega z południowo-zachodniego narożnika Głównego Rynku i dochodzi do ul. Sukienniczej. Liczy niecałe 85 m długości.

Początkowo nosiła nazwę ul. Bydlęcej (Skockiej) i dochodziła – tak jak obecnie - do ul. Sukienniczej. W niektórych publikacjach z XIX i XX w. zwana jest błędnie ul. Szkocką.

Pod koniec XVII w. przedłużono ją skrajem ogrodu ojców franciszkanów aż do ul. Poprzecznej, biegnącej wzdłuż muru obronnego. Nadano jej wtedy nazwę ul. Szczupakowej. Natomiast na początku XIX w., po całkowitym zlikwidowaniu ogrodu zakonnego i zabudowaniu terenu, który on niegdyś zajmował, ul. Szczupakową rozdzielono na dwie krótsze ulice, przedzielone ul. Sukienniczą. Dawna ul. Bydlęca (Skocka) otrzymała wówczas nazwę Rzeźniczej, a drugą z nich nazwano Browarną.

Przy dzisiejszej ul. Rzeźniczej, w pobliżu jej zbiegu z Głównym Rynkiem, w latach 1618-1805 znajdowały się zabudowania kościelno-klasztorne sióstr klarysek.

W 1828 r. dawny kościół klarysek zakupili Grecy Macedońscy, którzy osiedlili się w Kaliszu w 1792 r. na skutek prześladowań ze strony Turków, na jakie narażeni byli na swych ojczystych terenach. Dokonali oni przebudowy tego kościoła na kaplicę grecką, ale z uwagi na wysokie koszty jej utrzymania została ona zlikwidowana w 1834 roku.

Natomiast w pozostałej części dawnych zabudowań klarysek – usytuowanych w pobliżu zbiegu ul. Rzeźniczej z ul. Sukienniczą – urządzone zostały w drugiej połowie XIX w. składy kupieckie i sklepy, a na przełomie XIX i XX w. zbudowano Fabrykę Biszkoptów i Pierników Kazimierza Mystkowskiego (późniejsza „Kaliszanka”).

Znaczna część dawnej zabudowy ul. Rzeźniczej przestała istnieć wraz z całym śródmieściem w wyniku zniszczenia miasta przez wojska pruskie na początku I wojny światowej.

United Kingdom

The name of the street refers to presence of butchers’ workshops in it. It came about in the second half of the 13th century and is one of the oldest streets of the chartered town founded by the prince Boleslaw’s the Pious. It starts in the south-west corner of Główny Rynek [Main Market Square] and reaches Sukiennicza Street. It is only 85 metres long.

At first it was called Bydlęca [Cattle Street] or Skotska[the latter name refers also to cattle in the old Polish language-[although the word Skotska, as far as the sound is concerned, reminds of the word szkocki meaning in Polish-Scottish; translator’s note] In the 19th and the 20thcenturies, due to the resemblance of the words some book writers called it mistakenly Szkocka Street [Scottish Street]

At the end of the 17th century the street was extended, by taking over some bits of the Franciscans’ garden, as far as Poprzeczna Street. The latter that runs along the town walls was called Szczupakowa [Pickerel Street] then. At the beginning of the 19th century, when the gardens and the buildings belonging to the Order were eliminated, Szczupakowa Street was divided into two shorter streets, intersected by Sukiennicza Street. The former Bydlęca (Skotska) was given the name Rzeźnicza  and the street beyond Sukiennicza Street was named Browarna.

In today’s Rzeźnicza Street, in the place where it meets Główny Rynek [Main Market Square], the monastery and church buildings of the nuns of the Poor Clares Order were situated in the years 1618-1805.

In 1828 the( used to be) church of the Poor Clare nuns was purchased by the Macedonian Greeks who settled in Kalisz in 1792.They were forced to leave their homes due to the Turkish persecution policy. They rebuilt the church as the Greek chapel. However, the cost of the maintenance of the building was too high and it was closed in 1834.

Later, in the second half of the 19th century, the remaining part of the former The Poor Clares buildings situated at the corner of Rzeźnicza and Sukiennicza Streets housed merchants’ warehouses and shops. At the turn of the 19th and the 20th century there was a Fabryka Biszkoptów i Pierników Kazimierza Mystkowskiego [the Factory of Biscuits and Gingerbread Products owned by Kazimierz Mystkowski] in the same place. (then it was given the name “Kaliszanka”).

rzeznicza 1  rzeznicza 4  rzeznicza 2

rzeznicza 3

Zdjęcia ze strony Wirtualnego Muzeum Fotografii Kalisza www.wmf.kalisz.pl

flaga polski

Historia Głównego Rynku.

Wytyczony został w drugiej połowie XIII w. podczas zagospodarowywania przestrzennego miasta lokacyjnego założonego przez księcia wielkopolskiego Bolesława Pobożnego. Posiada prostokątny kształt i wymiary około 115 x 90 metrów. Wybiega z niego dziesięć ulic, które pierwotnie prowadziły w kierunku bram miejskich i muru obronnego.

Zajmuje centralne miejsce dzisiejszego śródmieścia. Początkowo zwany był Rynkiem, a od początku XIX w. Rynkiem Głównym. W 1872 r. określony został mianem Głównego Rynku. Od 1934 r. nosił nazwę Placu 11 Listopada, a od 1950 r. – Placu Bohaterów Stalingradu. Obecną nazwę wprowadzono w 1989 roku.

Na przełomie XIV i XV w. na środku rynku zbudowano ratusz, obok którego stały dawniej sukiennice i kramy kupieckie (ławy i jatki), które usunięte zostały w 1872 roku. Przeniesiono je na wytyczony wówczas nowy plac targowy nazwany Placem św. Mikołaja (dzisiejszy Nowy Rynek).

W 1776 r. rynek otrzymał oświetlenie latarniami olejowymi, które później zastąpiły latarnie naftowe, a w 1871 r. – gazowe.

Ratusz wielokrotnie ulegał zniszczeniom spowodowanym przez liczne pożary. Posiadał wysoką, sześćdziesięciometrową wieżę z zegarem. Spłonął całkowicie podczas wielkiego pożaru miasta, który miał miejsce we wrześniu 1792 roku. Drugi budynek ratusza – zniszczony przez żołnierzy pruskich na początku I wojny światowej – zbudowany został w latach 1888-1890 według projektu Józefa Chrzanowskiego, jako trójkondygnacyjna, bezwieżowa budowla o secesyjnej szacie architektonicznej. Obecny gmach ratusza wzniesiony został w latach 1919-1925 według projektu opracowanego przez Sylwestra Pajzderskiego. Posiada on wysoką, prawie sześćdziesięciometrową wieżę z zegarem i z tarasem widokowym na szczycie.

Zabudowa mieszkalna stojąca wokół rynku była najczęściej murowana, ale ulegała licznym zniszczeniom w trakcie pożarów. Całkowitej zagłady doznała na progu I wojny światowej – w sierpniu 1914 roku. Obecna pochodzi – nie licząc jednego domu zbudowanego w 1957 r. – z lat 1919-1933.

United Kingdom

The square came about in the second half of the 13th century at the time of space planning the chartered town founded by the prince Boleslaus the Pious. It is rectangular in shape with sides of 115 m and 90 m. Ten streets start here, which once ran towards town gates and town walls.

It occupies the central position in the today’s inner city. At the beginning it was called Rynek [Market Square] and since the beginning of the 19th century it was called Rynek Główny [Main Market Square]. From 1872 to 1934 it was called Główny Rynek. In 1934 it got a new name; Plac 11 listopada [November 11 Square]. In 1950 the name was changed into Plac Bohaterów Stalingradu [Heroes of Stalingrad Square].The present name was introduced in 1989.

At the turn of the 14th and the 15th century, in the middle of the square, a town hall was built, next to which, cloth halls, stalls, shambles and benches stood. In 1872 these old-fashioned commercial facilities were removed from the main town square to find their place in the new market square called Plac św. Mikołaja [Saint Nicolas Square], today’s Nowy Rynek [New Market].

Since 1776 r. the square was lit by oil lamps, then by kerosine lamps, and since 1872 by gas ones.

The town hall was many times destroyed by fires. It had a sixty-metre tall tower with a clock. The building completely burnt down during the great fire in September 1792. The second in turn building of the town hall, built in the years 1888-1890, was destroyed by the Prussian soldiers at the beginning of the First World War. The edifice was designed by the architect Józef Chrzanowski as a three-storey towerless structure of a Secession style. The present building of the town hall designed by Sylwester Pajzderski was built in the years 1919-1925. It has a sixty-metre tall tower with a clock and a viewing terrace at the top of the tower.

Most of the residential buildings around the town hall were made of brick, nevertheless many of them burnt down at the time of fires. All the buildings were completely destroyed at the brink of the war. The present tenement houses, apart from a single one from 1957, were built in the years 1919-1933.

 

 Gl Rynek 4 Gl Rynek 1  Gl Rynek 2

Gl Rynek 3 Gl Rynek 5  Gl Rynek 7

Gl Rynek 8  Gl Rynek 10  Gl Rynek 11

Gl Rynek 13  Gl Rynek 14  Gl Rynek 12

Zdjęcia ze strony Wirtualnego Muzeum Fotografii Kalisza www.wmf.kalisz.pl